TechniShow 2026: machines blijven dominant in het smart industry tijdperk
Mission accomplished klonk het bij de organisatoren van de TechniShow. Het ging vooral over de inhoud en daar had men vooraf op gemikt. Deze inhoud liep uiteen van automatisering en digitalisering tot veel vijfassige bewerkingscentra en multitaskingmachines maar ook buislasers. Hoe een moderne verspanende productielijn eruitziet, zagen de beursbezoekers in de Factory of the Future.
TechniShow 2026 en ESEF Maakindustrie, voor het eerst samen aan één zijde van het Utrechts Jaarbeurscomplex, hebben 24.664 bezoekers getrokken. De beursorganisatie ziet dit als een stevige basis voor verdere verdieping in de komende edities. Wat viel op?
Schrijf de revolver niet af
Bijvoorbeeld dat multitasking nog steeds gevraagd is, maar dat machinebouwers de traditionele revolver niet afschrijven. Het lijkt soms dat draai- en freesbewerkingen via de B-as zaligmakend zijn, maar als er veelvuldig gereedschapswissels nodig zijn, kost dit tijd. Meerdere exposanten benadrukten dat de snelle wisseltijd als de revolver naar een volgende gereedschapspositie draait, in specifieke toepassingen voordelen biedt. Zeker als je dit combineert met de freesspindel van de multitaskingmachine. Met name als men kleinere nauwkeurige onderdelen wil bewerken, wordt tijdwinst geboekt als men in de machine over één of twee revolvers beschikt.
Een van de exposanten liet zien dat men nog een stap verder kan gaan door ook vaste gereedschappen te integreren in dit concept. Men voegt zo eigenlijk langdraaicapaciteit toe aan de machine. Op andere plaatsen zag je weer machines met meerdere revolvers en overnamespindel voor het simultaan bewerken van twee werkstukken, om niet alleen cyclustijd te winnen maar ook werkstukken compleet van de machine af te halen.
Factory of the Future
Een van de highlights van TechniShow 2026 was de vooraf groots aangekondigde Factory of the Future, een initiatief waarmee Federatie Productie Technologie (FPT) twee jaar geleden is gestart. Toen bouwden elf leden een volledige productielijn op de beurs, dit jaar namen liefst 22 leden deel aan het themaplein in hal 10.
De bezoekers zagen hier onderdelen voor een F1-modelwagen gefreesd worden – en deels uit plaatwerk gemaakt – op zowel een multitaskingmachine als een compact boor-tap-freescentrum en een kleine snelle CNC-draaibank met boven- en onderturrets. Alle machines waren geautomatiseerd, hetzij door robotbelading hetzij door stafaanvoer. De drie CNC-machines waren op één centraal systeem voor koelsmeermiddelenbeheer aangesloten, maar zodanig dat elke machine zijn eigen concentratie heeft. Zelfs meerdere emulsies kunnen met één zo’n systeem beheerd worden.
Waar het de FPT-leden vooral om te doen was: aantonen dat je 50 verschillende technologieën digitaal kunt koppelen en vanuit één centraal punt (een van de twee ERP-pakketten) kunt aansturen. Hiermee sorteert men voor op een toekomst waarin de vakman in de metaalbewerking nog schaarser wordt en veel meer als een regisseur het proces gaat aansturen, ondersteund door data en AI. Dit moet de productiviteit omhoog brengen en de kosten omlaag. Dit laatste is nodig om internationaal niet de concurrentieslag met Zuidoost-Azië te verliezen. De Nederlandse maakindustrie loopt namelijk qua automatisering achter op landen zoals China en Korea doordat er slechts 250 robots per 10.000 werknemers zijn, tegenover 470 in China en zelfs 1.012 in Korea.
Het cijfer van 250 dat tijdens de opening van de beurzen werd genoemd, blijkt in de werkelijkheid nog lager te liggen: 200 tot 220 in Nederland en 216 in België en Luxemburg aldus de internationale robotfederatie IFR. Het EU-gemiddelde bedroeg volgens de IFR in 2023 219 robots per 10.000 werknemers. Een knelpunt bij automatisering is dat data niet gemakkelijk uitwisselbaar zijn tussen machines onderling, machines en robots en machines en software. Dit betekent dat er telkens kosten moeten worden gemaakt om een goede interface te bouwen. Tien partijen uit de Nederlandse maakindustrie hebben op de TechniShow een manifest ondertekend om aan deze interoperabiliteit van data te gaan werken. Ze streven naar open standaarden om data in de ketens gemakkelijker te kunnen uitwisselen.
Automatiseer meer dan het werkstuk
Automatisering mag dan wel een belangrijk thema voor de maakindustrie zijn, de robot systems integrators voor de verspanende industrie waren dit keer op de TechniShow bescheiden aanwezig. Ofwel toonden ze hun robotsystemen op de stand van een machineleverancier of ze waren er met een kleine stand.
Wel toonden enkele exposanten dat automatisering meer inhoudt dan de robot de machine laten beladen. Ook aan de gereedschappenkant kan er veel geautomatiseerd worden, onder andere het samenstellen van en meten van de gereedschappen, het beheer en de opslag, Op de beurs was onder andere een geautomatiseerd opslagsysteem te zien dat in de grootste uitvoering geschikt is voor 5.000 tools. Een interessante ontwikkeling is de combinatie van artificiële intelligentie met camera’s om de robots flexibeler te maken. Hierdoor kan het exact programmeren van waar de robot een product moet oppakken en wegleggen achterwege blijven terwijl men geen dure 3D-camera’s nodig heeft.
Artificiële intelligentie
AI was op meerdere plekken op de beurs een thema, onder andere bij aanbieders van planningssoftware voor de industrie alsook op het vlak van duurzaamheid. Op het Green Manufacturing Plein, een van de vier themapleinen, ging het onder andere om het Digitaal Product Paspoort, nieuwe Europese regelgeving die in de loop van 2027 verplicht wordt voor grote bedrijven. Het gaat onder andere om het vastleggen van de CO2-voetafdruk van een product. Precies dat is waarom de kleinere en middelgrote toeleveranciers er ook mee te maken krijgen, ook al geldt de regelgeving formeel niet voor hen. Hun klanten – de OEM's – zullen er naar vragen. Door data over het energieverbruik van een machine uit te lezen kunnen ze deze CO2-voetafdruk berekenen. Een van de grotere Nederlandse staalbedrijven liet op de beurs zien hoever het al staat met dit productpaspoort.
Machinebeurs
De TechniShow blijft een machinebeurs. Op dat vlak vielen meerdere dingen op. Allereerst ontbrak een aantal (grote) partijen, waardoor de beurs niet alleen compacter was maar ook niet het volledige beeld weergaf. Slijp- en erodeertechniek waren er amper, om een voorbeeld te geven.
Ten tweede trekt de supply chain rond ASML de aandacht van machinebouwers in het hogere segment van de markt. Ze zien hier kansen voor hun heel nauwkeurige machines en proberen met nieuwe vertegenwoordigingen deze kansen te verzilveren. Met name speelt dit in het segment van vijfassige hoognauwkeurige bewerkingscentra, waar de concurrentie in Nederland heviger wordt.
En als derde: waar op de EMO nog heel veel Chinese machinemerken aanwezig waren, ontbraken deze grotendeels in Utrecht. Het aantal Chinese CNC-machines was heel beperkt. Opvallend concentreerde het zich vooral in de plaatwerkhal. Die sector loopt op dit punt voorop. In de Nederlandse plaatbewerking heeft China een sterke positie veroverd in enkele jaren tijd. In de verspaning nog niet en dat was op de TechniShow goed zichtbaar, of juist niet dus.
Kwaliteitscontrole
Het vierde punt dat opviel: versnelling in het meten. In de Nederlandse hightechindustrie is kwaliteitscontrole een belangrijk thema. Steeds vaker verlangen klanten 100% controle. Om de druk op de meetkamers te verminderen, zoeken fabrikanten van meettechnologie oplossingen in de vorm van zowel meer meten naast de machine alsook snellere CMM’s. Beide oplossingen werden op de TechniShow gedemonstreerd. Daarbij viel op dat nu meer fabrikanten inzetten op 5-assig meten met een CMM.
De vierde en vijfde as in de meetkop openen niet alleen nieuwe mogelijkheden maar versnellen eveneens het meetproces. Ook wat de CMM zelf betreft ziet men hoe men bijvoorbeeld met snellere en automatische kalibratie aan het begin van een werkdag tijd probeert te winnen. Wat betreft het meten op de vloer, naast de machine, ziet men onder andere een groei van het aantal optische meetsystemen. Hier speelt met name het bedieningsgemak een belangrijke rol: snel nauwkeurig meten zonder dat specifieke meetkennis noodzakelijk is.
