DRIE VLIEGEN IN EEN KLAP: KOELEN, VENTILEREN EN FILTEREN

Adiabatisch koelsysteem van Colt is de ideale oplossing voor Hydrauliek Morreels

We hoeven het je niet te vertellen: wanneer de zomer piekt, is het geen pretje in een industriële werkplaats, al zeker niet als er daar verspaand wordt. De machines draaien op volle toeren en voeren de temperatuur verder op, tot het gewoon te warm wordt voor operatoren om nog voort te werken. Vóór de investering in twee CoolStream-installaties van Colt, loste Hydrauliek Morreels dit probleem op door over te schakelen naar vroege shifts, maar dat hoeft niet meer. Het adiabatisch koelsysteem zorgt er voor een aangenaam werkklimaat, het hele jaar door. En dat op een natuurlijke, energiezuinige en kostenefficiënte manier.

STEILE GROEICURVE

Bij Hydrauliek Morreels in Ronse werken vader Lucien en moeder Marie-Odile, samen met de broers Filip en Hendrik, aan de verdere uitbouw van het bloeiende familiebedrijf. En ze doen dat met veel succes. Opgestart in 1968, is het bedrijf op relatief korte tijd uitgegroeid van een eenmanszaak tot een bekende naam in de niche van de hydraulica, met verschillende belangrijke vertegenwoordigingen tot gevolg. Kwaliteit en service stonden daarbij altijd op de eerste plaats. Je wordt immers niet zomaar servicepartner voor een gigant zoals Bosch Rexroth.

Met de jaren en de stijging van de omzet, de verhuis naar een groter, modern gebouw en de uitbreiding van het personeelsbestand tot 90 medewerkers, namen ook de activiteiten toe. Waar die aanvankelijk beperkt bleven tot de herstelling van hydraulische componenten, bestaan ze nu ook uit de verkoop van hydraulische onderdelen (pompen, motoren, ventielen …), het ontwerp en de productie van cilinders en andere hydraulische systemen, tot de automatisering toe, evenals het onderhoud van bestaande installaties. Daarvoor gaan de technici van Hydrauliek Morreels ook ter plaatse als er zich in een van de installaties storingen voordoen. Die activiteiten ontplooit het bedrijf voor tal van sectoren, zoals de farmaceutische industrie, schrootverwerking en baggerschepen. Maar op zich doet de sector er niet toe voor hen; zolang het maar om hydraulische onderdelen gaat.

EIGEN FABRICAGECEL

Cruciaal voor de groei is de opstart geweest van een eigen productieafdeling. Dit opende de deur naar de industriële markt en zorgde ervoor dat de klant kon rekenen op een extra service. Anderzijds betekende die stap wel dat er zwaar geïnvesteerd moest worden in zowel een uitgebreide voorraad als een performant machinepark. De stap van conventionele, over teach-in, naar volwaardige CNC-machines, werd vastberaden gezet. De werkplaats is uitgerust voor cilinders met een maximale lengte van 10 m met toleranties in het bereik van honderdsten. Meten doet men op de machines zelf. Je vindt hier draaibanken, frees-, slijp en hoonmachines, kotterbanken, lasinstallaties …

“De recentste investering is een simultaan, vijfassig freesdraaicenter," vertelt Filip Morreels, die de engineering leidt. “De opspancapaciteit, in combinatie met de vijf assen, zorgt ervoor dat we meerdere vlakken in één opspanning kunnen afwerken. Bij manifoldblokken, bijvoorbeeld, bespaart ons dat veel tijd doordat we nu ook schuine gaten onder een hoek kunnen boren."

GROTE VERANTWOORDELIJKHEID PERSONEEL

Hydrauliek Morreels produceert geen series die groot genoeg zijn om op een rendabele manier te automatiseren. Daarom werkt men nog volop manueel, in die zin dat de operatoren de machines waarvoor ze verantwoordelijk zijn, laden en ontladen en zelfs programmeren. Alleen voor de vijfassers maakt men gebruik van een CAD/CAM-systeem. Dat legt heel veel verantwoordelijkheid bij de operatoren, temeer omdat zij op basis van de einddatum - wanneer een onderdeel klaar moet zijn - ook zelf hun planning en uren mogen bepalen. Natuurlijk gebeurt dat in teamverband. Bovendien heeft men op het vlak van sturing voor uniformiteit gezorgd, zodat de operatoren elkaar in het geval van spoedoperaties kunnen helpen. Wellicht is het dankzij die verregaande vrijheid dat het bedrijf erin slaagt om jong, bekwaam personeel aan te trekken.

WARMTEPROBLEEM

Competente medewerkers aantrekken is één ding; je moet ze nog aan je weten te binden. Daarbij speelt ook een aangenaam werkklimaat een rol en daar knelde in het verleden het schoentje. Door de groei van het bedrijf stapelden de vermogens zich op en daarmee steeg ook de temperatuur in de werkplaats. Tel daarbij nog de hitte van de zomerzon en je zit met een onhoudbare situatie.

“Daarom startten we in de zomermaanden al om zes uur 's morgens, om dan tegen twee uur in de namiddag te stoppen", aldus Morreels. Een goed werkend klimaatsysteem met koeling, ventilatie en warmtecirculatie moest daarin verandering brengen. “Ook voor de nauwkeurigheid trouwens, want daarop heeft de temperatuur natuurlijk ook een negatieve invloed." Tegelijk moest het systeem de olienevels, afkomstig van de machinekoeling, kunnen filteren. Het CoolStream-systeem van Colt, met geïntegreerde recirculatiefunctie voor warmteterugwinning, beantwoordde aan al die vereisten.

 

Oplossing: het comfort Colt klimaat

Wie koeling zegt, denkt onmiddellijk aan airco of aan een andere vorm van mechanische koeling. Dat werkt prima in een auto of op kantoor, maar op de schaal van een industriële werkplaats wordt een dergelijke oplossing al snel bijzonder duur vanwege de grote volumes. In dit concrete geval ging het om een luchthoeveelheid van maar liefst 32.000 m³/u. Bovendien werk je bij airco liefst in een gesloten systeem, terwijl de poorten hier voortdurend open en dicht gaan. Het alternatief, het Comfort Colt Klimaat met adiabatische CoolStream koeling, bood een veel betere en betaalbare oplossing. Dit klimaatsysteem werkt op basis van verdampingskoeling: water dat verdampt, onttrekt energie aan de lucht, waardoor de temperatuur daalt.

Koelinstallatie

Vertalen we dat natuurlijk koelprincipe naar een industriële installatie, dan vertrek je van een koelpakket dat qua vorm, structuur en afmetingen zo ontworpen is dat een hoog koelrendement behaald wordt. Vervolgens wordt door dit koelpakket warme lucht getrokken. Dat contact van warme lucht met water brengt een verdampingsproces op gang, zodat de temperatuur met gemiddeld 9 °C kan dalen. Het is zelfs zo dat verdampingskoeling steeds efficiënter werkt bij toename van de buitentemperatuur: hoe warmer buiten, des te beter binnen.

Het is dus geen diepkoelen, maar voor de behaaglijkheid en de gezondheid van de operatoren hoeft dat ook helemaal niet, integendeel. De natuurlijke CoolStream-systemen van Colt werken met 100% verse, zuurstofrijke buitenlucht. Als de mogelijkheid zich aandient, met andere woorden als de temperatuur laag genoeg is, zal het systeem ventileren met buitenlucht. Stijgt de temperatuur, dan schiet eerst het verdampingssysteem in werking om de temperatuur van de lucht te doen dalen, alvorens die gekoeld en gefilterd de hal wordt ingeblazen. Maar ook dan gaat het dus om verse buitenlucht. In de omgekeerde richting wordt de met stof en olienevel gecontamineerde lucht op een natuurlijke manier via het dak afgevoerd. De hal staat namelijk in lichte overdruk.

CoolStream All Seasons

Laten we nu wat dieper inzoomen op de installatie zoals die hier werd geplaatst.

“Op het dak staan twee buitenunits van het type CoolStream T, waar het inblaaskanaal via een opening in het dak gekoppeld wordt aan een op maat gemaakt luchtverdeelsysteem in de productieruimte. Ook staat hier een luchtmengsectie om bij koudere dagen warmte te recupereren, omdat warme lucht stijgt en zich onder het dak ophoopt", legt Rachid El Arfaoui, salesmanager bij Colt, uit. “Door op hoog niveau de interne warmte te mengen met buitenlucht, wordt de benodigde ventilatielucht met de aanwezige energie opgewarmd. Hierdoor wordt voorkomen dat de ingeblazen lucht als tocht ervaren wordt, zodat het hele jaar door voldoende verse lucht in de productieruimte kan worden verkregen, voor een continue en gecontroleerde ventilatie."

De inblaaspatronen zijn op maat gemaakt, zodat de verse, gekoelde en gefilterde lucht effectief en optimaal tot bij de operatoren komt. “Per CoolStream-systeem zijn er twee natuurlijke WCO-verluchters op het dak, die de gecontamineerde lucht optimaal afvoeren. Hun openingsstand wordt automatisch gestuurd afhankelijk van de buitencondities: de horizontale hoofdkleppen, met een grotere aerodynamische oppervlakte, heb je nodig in de zomer wanneer de ventilatiebehoefte het grootst is. Bij regen valt de externe warmtelast weg, maar niet de interne. Op dat moment gaan de zijkleppen open, die zorgen voor de continuïteit van de ventilatie. En ook bij koude omstandigheden gaan we ventileren via buitenlucht. De recirculatiesectie zorgt er dan voor dat de warmte die zich onder het dak bevindt, gebruikt wordt om de ingeblazen lucht op te warmen tot minstens 18 °C."

NIEUWE FASE

Dat het systeem goed werkt, blijkt alleen al uit het feit dat men hier in de zomer niet langer in vroege shifts werkt. “Het hoeft niet meer, want zeker als we de koelte van de nacht gebruiken om te ventileren, blijft de temperatuur de hele dag aangenaam en comfortabel. Daarnaast zijn we ook tevreden over de service van Colt. Ze bieden een 24/7-service aan, die altijd, ongeacht het uur, een eerste contact garandeert. En als het nodig is, zal er een ploeg binnen de vier uur ter plekke komen", looft Morreels.

Het bedrijf is zelfs in die mate tevreden over het koelsysteem dat het ook de nieuwe hal hiervan zal voorzien, zij het een nieuwe generatie. Een voordeel daarvan is bijvoorbeeld dat de luchtkwaliteit mee de ventilatiebehoefte zal bepalen. Bovendien kunnen de instellingen via de smartphone vanop afstand worden veranderd. In de nieuwe hal zal ook de CoolStream R worden geïnstalleerd, die instaat voor verwarming. Wat de afvoer betreft, kiest men voor een geüpdatete versie van hetzelfde systeem, die een nog betere aerodynamische afvoer kan garanderen.